15 Temmuz 1974 Kıbrıs olayları

Makariosa Darbe

15 Temmuz 1974, Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamak için gerçekleştirilen askeri darbenin üzerinden 35 yıl geçti. Kıbrıs’ta Barış Harekatına kadar uzanan darbenin öyküsü, 1973 Kasım’ında Yunanistan’da bir gurup albayın ihtilal yaparak yönetimi ele geçirmesiyle başlar. Yunanlı albaylar Kıbrıs’ta dönemin Cumhurbaşkanı Baş Piskopos Makarios’u devirmek ve adayı Yunanistan’a bağlamak için EOKA-B’ye destek vermeye başlar.
Makarios’un girişimleriyle 25 Nisan 1974 tarihinde bir bildiriyle EOKA-B adada yasadışı ilan edilerek 2000’e yakın EOKA üyesi tutuklanır. Makarios, Temmuz 1974’ün başlarında Yunanistan Cumhurbaşkanı’na, Yunan askerlerinin adadan çekilmesi ve kendisine düzenlenen suikast planlarının son bulmasını ister.
3-5 Temmuz tarihlerinde ise Rum askeri ile polisler birbirleriyle çatışmaya başlar. Makarios bunun arkasında yine cunta yönetiminin olduğunu duyurur. Yunan cuntası Makarios’un bu açıklamaları nedeniyle, 15 Temmuz 1974 tarihinde Kıbrıs Ulusal Muhafız birliğine bu birliğin komutanlığın görevinden alınmasını ve adanın kontrolünü Yunan subayların bulunduğu bu birliğin almasını ister. Birlik aynı gün Lefkoşa’da ki başkanlık sarayını basar. Fakat Makarios önceden istikbarat alması sebebiyle, sarayın arka bahçesinden iki yaveriyle birlikte bir askeri zırha binerek Baf’a kaçar. Bir helikopter, Akrotiri’de ki Birleşik Krallık (İngiltere) üssünden onu alır ve Londra’ya götürür.

Makarios 16-17 Temmuz tarihlerinde Birleşmiş Milletler güvenlik konseyinin kendisinin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin hukuki lideri olarak kabul edildiği toplantılarda, Kıbrıs’ın bağımsızlığının ortadan kalktığını ve halkın tehlike altında olduğunu söyler.

Bülent Eceviz 20 Temmuz 1974

Bülent Eceviz 20 Temmuz 1974

Bu arada Kıbrıs’ta darbeyi gerçekleştirenlerin başında yer alan, EOKA’nın tanınan simalarından Nikos Samson yeni hükümetin geçici devlet başkanı olarak dünyaya ilan edilir. Nikos Samson’un bundan sonraki hedefi ise Kıbrıs adasındaki Türk varlığını sona erdirmektir. Kıbrıs’taki olayları yakından takip eden Türkiye’nin Zürih ve Londra antlaşmalarına dayanarak 20 Temmuz 1974 tarihinde Barış Harekatını başlatmasıyla Kıbrıs Türk’ü özgürlüğüne kavuşmuş oldu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir