Kıbrıs Türk mücadele tarihine bakıldığı zaman, günün çok zor şartlarına rağmen en önemli unsurların başında Kıbrıs Türk basını gelmekteydi. Kıbrıs Türkü bu hayati ve hassas mücadeleden eğer alnının akı ile çıkmışsa ve şu anki konumuna kadar gelebilmişse bunda hiç kuşku yok ki en önemli mihenk taşlarından birisi yerel basın organları idi. Sadece KKTC genelinde değil tüm Kıbrıs düşünüldüğünde şu anda yaşayan en eski basın organı HALKIN SESİ Gazetesidir…

HALKIN SESİ Gazetesi, Özgürlük Mücadelesi Önderimiz Merhum Dr.Fazıl KÜÇÜK’ün 14 Mart 1942′de, aynı zamanda doğum günü olan ve Tıp Bayramı olarak takvim yapraklarında yerini alan bir tarihte yoluna başladı ve ilk sayısında belirtilen şu maddelehe yayım politikasını sürdürdü: Türk Toplumu’nun haklarını korumak, toplumun dertlerini dile getirmek, bağımsız olmak, İngiliz Sömürge İdaresi ve Rum engelleri ile mücadele etmek, Anavatan sevgisini ve ona bağlılığını idame ettirmek, memleketteki sanat hareketlerini destekleyip, teşvik ettirmek. Yayım politikası yanında ele alacağı konular da ilk sayısında açık bir dille ve kesin çizgilerle belirtildi ve şöyle yazıldı: Okulların ve Evkafın kayıtsız şartsız Türk toplumuna bırakılması, müftülük makamının kurulması, İslam Kanunları ile yürütülen mahkemelerin, Anavatanın kabul ettiği Medeni Kanunlarla yürütülmesi, Miras, Vesayet kanunlarının Anavatanın kabul ettiği mahkemelere dönüştürülmesi. Günün zor ve biraz da cesaret isteyen şartlarında, Rum Yönetiminin her türlü baskı ve ambargolarına rağmen, gerektiğinde kese kağıdına yaptığı baskılarla Kıbrıs Türküne kesintisiz ulaşan ve bir anlamda da Kıbrıs Türk liderliği ile Kıbrıs Türk halkının arasında köprü olan HALKIN SESİ, ‘Hakkın Sesi ve Halkın Dili’ sloganından hiçbir ödün vermeyerek, mücadelemizin temel taşlarından birisi olarak hala yayın hayatını sürdürmektedir.

Kıbrıs Türk Mücadele tarihinde önemli bir paya sahip olan ve sıcak çatışma günlerinde büyük özveri ve gizlilikle yayın hayatına başlayan diğer bir yayın organımız da Bayrak Radyo Televizyon Kurumu’dur. Bayrak Radyosu, 25 Aralık 1963 tarihinde Rumların, Ada Türklerini ortaklığa dayanan Kıbrıs Cumhuriyeti’nden dışlaması üzerine, Kıbrıs Türkü’nün sesini dünyaya duyurmak amacıyla yayına başladı.

Gerekli elektrik gücünün birkaç araba aküsüyle sağlandığı küçük bir garajda yayına başlayan Bayrak Radyosu, sadece 2500 metre yayın alanına sahipti. Bu alan, 24 Şubat 1964′te adanın her tarafında bulunan Türklere seslenebilecek kapasiyete erişti. 1974′e gelinceye kadar zaman zaman şiddetlenerek artan Rum saldırıları karşısında Bayrak Radyosu, kısıtlı olanaklara rağmen, her zaman Kıbrıs Türkü’nün haklı mücadelesinin yanında olmuştur. Barış Harekatı’nın gerçekleştirildiği 1974 yılı sonrasında yeni bir yapılanma içine giren Bayrak Radyosu. 1976 yılında televizyon yayınına da başladı. İlk kez 19 Temmuz 1976′da Diyarbakır’dan sökülüp getirilen siyah beyaz stüdyo cihazlarının devreye sokulmasıyla televizyon yayınlarına başlayan Bayrak Radyosunun adı da, Bayrak Radyo Televizyonu olarak değişti 4 Aralık 1977′de FM yayınları başladı. 1 Temmuz 1979′da renkli TV yayınına geçildi. 6 Temmuz 1979′da ise, Ankara-Lefkoşa arasında ilk ve güçlü bir link bağlantısı kuruldu. Küçük bir garajda akülerle yayına başlayan Bayrak Radyosu, 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kurulması ile birlikte çıkarılan bir yasa ile özerk bir kurum statüsüne kavuşarak, Bayrak Radyo Televizyon Kurumu adını aldı.

Çalışma: Levent ÖZADAM (Sivil Savunma Radyo Müdürlüğü)

Kaynak: Sivil Savunma Dergisi, 39. Sayı

“İstanbul’da lise son sınıfta okuyordum. Yaz tatilinde Kıbrıs’a ailemin yanına gitmiştim. O zamanlarda Kıbrıs’tan Türkiye’ye giden gemiler ilk önce Mısır’a uğruyordu. Ben de tatilimi tamamlayıp, Türkiye’ye dönerken, 29 Ekim 1923 günü gemi Mısır’da demir atmıştı. Ertesi gün Mısır’dan ayrılmazdan önce, Atatürk’ün Cumhuriyet’i ilân ettiğini öğrendim. Benimle birlikte başka arkadaşlar da vardı. Sevincimizden ne yapacağımızı şaşırmıştık. Türkiye’ye varıncaya kadar da heyecanımız hiç durmadı. Yol boyunca Kıbrıs’ta Türklerin ne yaptığını düşündüm ve tüm halkın sabahlara kadar eğlenip, bu mutluluğu kutlayacaklarından en ufak bir kuşku duymadım. Nitekim daha sonra bu düşüncelerimin gerçekliği kanıtlandı. İstanbul’a ulaşan haberler Kıbrıs’taki Türk toplumunun sevincini ve kutlama faaliyetlerinin büyüklüğünü ortaya koyuyordu. Sömürge yönetiminin baskıları altında yaşayan, fakir Türk halkının bu cesur hareketine birçoklarını inandırmak dahi güç olmuştu.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilân edildiği günlerde, Kıbrıs’ta sömürge idaresi kanunlarına göre öğretmenlik yapanların oldukça ilginç anıları vardır. 29 Ekim 1923 yılında henüz 20 yaşında genç bir öğretmen olan Hıfsiye Ziya Hacıbulgur (1903 doğumlu) ile o günlerde öğretmenliğe yeni başlayan kız kardeşi Kadriye Hacıbulgur (1905 doğumlu) heyecanlı günleri yaşamış ve öğrencilere Atatürk’ün öğretilmesinde büyük çaba harcamış ilginç anıları olan kişilerdir. Atatürkçü Kıbrıs Türkleri kitabında anlattıkları aynen şöyledir:

“29 Ekim 1923 akşamı geç saatlerde evimizin kapısı çalınmış ve babamıza bir telgraf verilmişti. Telgrafta, Atatürk’ün Cumhuriyeti ilan ettiği belirtiliyordu. Sevinçten sabaha kadar uyumadık ve ertesi gün okulda yapacaklarımızı planladık. Okula gidince, ilk işimiz öğrencilerimize müjdeyi vermek oldu. Bu günden itibaren derslere başlamazdan önce, Atatürk resminin öğrenciler tarafından tahtaya çizilmesi ve hep beraber “Yaşasın Gazi Mustafa Kemâl” sözünü söylemek prensibimiz olmuştu.

İngiliz yetkililer yaptıklarımızı haber alınca sık sık okullara giderek ders saatlerinde sınıflara baskın düzenlerlerdi.

Atatürk’ün resmini gördükleri zaman bizi sürgün tehditleriyle korkutmaya çalışırlardı. Fakat biz bu tehditlerden korkmadık ve her gün gizlice Atatürk resimlerinin çizilmesine, şiirler okumaya devam ettik.

Atatürk’ün zafer kazandığı günler olsun, Cumhuriyeti’i ilan ettiği ve daha sonraki devrim hareketlerinde öğretmen olarak bizler üzerimize düşen görevleri korkusuzca yerine getirirken, öğrencilerimiz de daima anavatanlarına ve Atalarına karşı büyük heyecan duymuşlar, anlattıklarımızı ilgiyle izlemişlerdir.

Sık sık sordukları bir soru da “Atatürk buraya da gelecek mi?” sorusuydu. Ve biz de cevaplandırıyorduk; “Atatürk’ü görmesek de, sesini duymasak da o her zaman kalbimizde olacaktır.”

Atatürk Şiiri

Cumhuriyet’in ilan edildiği günlerde öğretmenlik yapan Hacıbulgur kardeşler, Cumhuriyet’in ilanından sonra “Viktoria Kız Lisesi’nde” öğrencilere ilk olarak şu kısa şiiri öğretmişlerdi;

Türkiye Cumhuriyeti Kuruldu

Gazi Mustafa Kemal gönlümüzde taht kurdu

Yaşa Paşa, çok yaşa

Kurtar Kıbrıs’ı kahraman Paşa

Resimdekiler: Türkiye Cumriyet’nin ilan edildiği dönemde Kıbrıs’ta öğretmenlik yapan Melehat Hısfiye ve Kadriye Hacubulgur kardeşler.

Kaynak: Kıbrıs Gazetesi 29 Ekim Atatürk özel eki, Gazeteci Raşir Akar’ın “Atatürkçü Kıbrıs Türkleri”

Türkiye’deki gelişmeleri titizlikle takip eden Kıbrıslı Türkler, Büyük Önder Mustafa Kemal’in, saltanatı sona erdireceğini ve tarihi adımlar atacağını anlamışlardı. Nitekim Lefkoşa’da yayınlanan “SÖZ” gazetesi, 20.10.1923 tarihli sayısında, yani Cumhuriyetin ilanından dokuz gün önce, şunları yazıyordu: “Türkiye’nin yüce evladı Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin hür ve müstakil yaşamaya kesinkes karar verdiğini bütün dünyaya ilan etti. Böylece Türk milleti hayat ve hürriyetinin müdafii ve muhafızı, bilfiil kendisi olacağını hakiki mümessili vasıtasıyla bildirmiş bulunuyor. Bu Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanı demektir.”
Atatürk’ün Cumhuriyeti ilan ettiği 29 Ekim 1923 günü Kıbrıs’ta büyük bir şenlik başlamış, yer yerinden oynamıştı. Kimsenin İngiliz sömürge yönetimine aldırdığı yoktu. Halk ölümü dahi göze alarak, evler, okullar ve camiler ilk kez korkusuzca Türk bayrakları ve Atatürk’ün resimleriyle donatılmıştı. Zengin, fakir, hayvan besleyen köylüler kurban kesmiş, bu arada sabahlara kadar eğlenceler düzenlenmişti.
Kıbrıslı Türklerin bu hareketini gören İngiliz sömürge yönetimi, hiçbir şey yapamamış, eskiden olduğu gibi Türklerin hareketini yasaklayamamıştı. Cumhuriyetin ilan edildiği dönemde öğretmenlik yapanların ifadesine göre; İngiliz Yönetimi sadece Türk okulları üzerindeki baskısını sürdürmüş ve ders saatlerinde öğrencilere Atatürk’ten bahsedilmesini, karatahta üzerine Atatürk resmi çizilmesini yasaklamak istemişti. Ancak Türk öğretmenler işten atılma veya sürgün edilme pahasına bu yasağa uymadılar.

Kaynak: Kıbrıs Gazetesi 29 Ekim Atatürk özel eki, Gazeteci Raşir Akar’ın “Atatürkçü Kıbrıs Türkleri”