Kıbrıs’a Bakış

‘Kıbrıs Türk Mutfağı’ kategorisi içerikleri

Gerçekleştirilen onarım sırasında geçmişe uygun şekilde onarılan St. Hilarion Kalesi’nin mutfağında sergilenen araç gereç ve ürünler yüz yıllar öncesinin mutfağı konusunda bizlere ışık tutuyor.

Kıbrıs’ta ada halkını Arap akınlarına karşı korumak için Beşparmak sıra dağlarının en yüksek noktalarına, gözetleme noktası olarak, düşmandan korunma alanı olarak yapılan kaleler zincirinin bir halkasıdır, St Hilarion kalesi.

Ortaçağ’a ait etkileyici bir mimariye sahip kalenin ilk gözetleme kulesinin VII. y.y’dan, X. y.y.’a kadar süren Arap akınları sırasında yapıldığı düşünülmekte.

Bizans yapılarının da bulunduğu kelenin çoğu bölümü Lüzinyan döneminde yapılmıştır. St Hilarion’un diğer kalelerden en farklı özelliği, hava sıcak olduğunda iç bahçenin serinliği ve manzarasının güzelli Makalenin tamamını oku »

Akdeniz kültürünün en büyük özelliği, tabi ki zeytin ve zeytin ürünleridir. Çakıstes zeytini ise Kıbrıs’ta hem kahvaltıların, hem de zeytinyağlı yemek sofralarının önemli bir parçasıdır. Henüz pişmemiş çiğ zeytinlerin toplanıp dövüldükten sonra kendi suyunda bekletilmesi ile yapılır çakıstes. Gannavuri (kenevir) tohumları ve sarımsak eklenerek servis edilir. Hatif ekşimtrak tadı ile sağlık ve lezzet sunar.

Akdeniz deyince akla ilk zeytinyağı gelir. Bu lezzet Akdeniz’den tüm dünyaya yayılmıştır. Ancak dünyanın geri kalan yerlerinden biraz farklı olarak, Akdenizliler’in karayağ denilen daha koyu kıvamlı bir yağ kullanır. Bu yağ, Akdenizliler’in ömrünü uzatan sırlardan biridir. Müthiş lezzeti ile kuru ekmeği bile damak tadına çeviren mükemmel bir yağdır.

Kıbrıs patatesinden yemediyseniz, patatesin tadına bakmamışsınız demektir. Dünyaca ünlü Kıbrıs patatesi, özellikle İngiltere’de diğer patateslerden üç dört kat pahalıya satılır. Dünyanın en sulu, en lezzetli patateslerinden biri olan bu sebzenin bir de kebabı vardır. Kıbrıs’a özgü bu kebab; patates, kıyma, soğan, salça ve baharat karışımının fırında pişirilmesiyle yapılır. Ağızda eriyen patatesleri yoğurtla süsleyip yemek de sofralara ayrı bir lezzet katar.

Pilavuna

Kıbrıs’a özgü bir başka kahvaltılık da pilavunadır.
Yapılışı şöyledir:
Önce hamuru yoğrulur. Diğer kahvaltılıkların hamurundan farklı olarak, bunun hamuruna uygun miktarda yoğurt konur. Yoğurt, bu hamurun gevrek olmasını sağlar.
Malzemesine gelince: Rendelenmiş Baf peyniri alınır. İçine yeterince yumurta sarısı konur. Biraz da yağ ilave edilerek iyice çalkalanır. Kıvamına gelince kişniş ve kavrulmuş gannavuri ilave edilir. Tekrar yoğrulur. Böylece malzeme tamamlanmış olur.
Açılan bezeler düz bir satha yayılır. Her birinin içine yeterince malzeme konunca bezelerin Makalenin tamamını oku »

Güvercin yavrularına palaz denir. Ana güvercin yavrularını uçmaya başlayana kadar devamlı ve aşın besler. Bu, Kıbrıs deyişi ile “kütük gibi” olmalarını sağlar. İnanışa göre palaz eti en besleyici ve en kuvvetli ettir. Onun için, anne doğurur doğurmaz ona palaz kaynatılır.Boynunu kaldıramayan çocuklara da palaz kaynatılıp yedirilir veya pelte haline gelmiş suyu içirilir.Geçmiş dönemlerde gerdeğe girmeden damada da kaynanmış palaz yedirilirdi.

Bütün bu sebeplerden palaz turşusu da yapılır. Kesilen palazlar temizlenir. Tam pişmeyecek kadar kaynatılır. Sonra çıkarılıp tepsermeye bırakılır. Üzerindeki nem kaybolunca iri parçalar halinde kesilip kavanozlara yerleştirilir Üzerine bir çay kaşığı tuz ve örtecek kadar sirke konup kapatılır.21 gün (üç hafta) sonra palaz turşusu yenmeğe hazırdır.

Oğuz M. Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı