Kıbrıs'a Bakış » Dolmalar

Sarma (yaprağı) Dolması

admin — Tue, 19 May 2009 05:42:00 +0000

Orta boy bir sarma alınır. Kalın sapları bıçakla kesilip yapraklar gövdeden ayrılır. Kaynar suya atılıp soldurulur. Belli büyüklükte parçalar kesilir. Hazırlanan malzeme ortasına konup sarılır ve tencereye dizilir. Dolmaları örtecek kadar su konur. Kaynamaya başladıktan sonra kısık ateşte bir çeyrek daha pişmeye bırakılır. Suyunu çektikten sonra ateşten alınır. Biraz bekletildikten sonra servis yapılır. Yoğurtla yiyenler olduğu gibi salata ile yiyenler de vardır.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Soğan Dolması

admin — Tue, 19 May 2009 04:47:00 +0000

Muzun ve iri soğanlar seçilip soyulur. Bir tarafları bıçakla yarılıp kaynar suya atılır. 5 dakika kadar solmaları beklenir. Bu işlem, yumuşamalarını ve kırılmadan ayrılmalarını sağlar. Tek tek ayrılan soğan kabukları, hazırlanan malzeme ile doldurulup tencereye yatay olarak dizilir. Örtmeyecek kadar su konduktan sonra tencere kapatılıp ocağa vurulur. Kaynamaya başladıktan sonra varım saat daha kısık ateşte pişmeye bırakılır.Yoğurtla yendiği gibi istenen salata ile de yenir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Yaprak (Asma )Dolması

admin — Tue, 19 May 2009 00:35:00 +0000

Kıbrıs’ta en çok yapılan dolma yemeği yaprak (asma) dolmasıdır. Bunun başlıca iki nedeni vardır. Birincisi, her avluda aşağı yukarı bir asma vardır. Yaz boyunca taze yaprak temin etmek mümkündür. İkincisi toplanan taze yapraklar deste deste tuzlu suda korunur ve kışta kullanılır. Günümüzde, toplanan yapraklar, istenen miktarda destelenip poşete konmakta ve buz dolaplarında korunmakta gereğinde kullanılmaktadır. Bugün, mevsimine göre taze, mevsimine göre dondurulmuş veya tuzlanmış asma yaprağını çarşıda bulmak her zaman mümkündür. Alınan asma yapraklan kaynar suya atılıp soldurulur.Sonra hazırlanan malzeme ile doldurulup sarılır. Tencereye yatay olarak dizilir. Dolmaları örtecek kadar su dökülüp üzerleri örtülür. Tencere kapanıp ateşe vurulur. Kaynadıktan sonra yarım saat da kısık ateşte pişmeye bırakılır. Yoğurtla, salata ile ve hatta taze soğanla yenebilir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Pazı (yaprağı) Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 22:24:00 +0000

Toplanan pazı yaprakları sıcak suya batırılıp soldurulur. Yaprakların ortasındaki kalın sap kısmı kesilip çıkarılır. Malzeme ortaya konup sarılır. Tencereye yatay olarak dizilir. Dolmaları örtecek kadar su konur ve tencere örtülür. Ateşe konur kaynamaya başladıktan sonra bir çeyrek daha kısık ateşte pişmeye bırakılır. Pazı yaprağı da ekşimsi olduğu için, içine limon sıkılmaz, yoğurtla yenir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Gömeç Yaprağı Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 17:15:00 +0000

Gömeç, kendiliğinden yetişen bir yaban bitkisidir. Yaprağı pek geniş olmadığı gibi yuvarlakçadır. Genişleri seçilip sapları kesilir. Sıcak suya atılıp soldurulur. Hazırlanan malzeme yapraklara konup sarılır ve tencereye dizilir. Dolmaları örtecek kadar su konup üstü kapanır ve ocağa vurulur. Kaynarken içine biraz limon sıkılır. Kaynamaya başladıktan sonra bir çeyrek de kısık ateşte pişmeye bırakılır . Suyunu çekince ateşten alınır. Biraz bekletilir. Yanına yoğurt veya salata ilavesi ile yenir. Bu dolmayı da taze soğanla yemeği tercih edenler vardır.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Öküz Dili Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 14:50:00 +0000

Öküz dili, bahçelerde kendiliğinden biten geniş yapraklı bir bitkidir. Yapraklan yeşildir ve ekşimsi bir tadı vardır. Dip kısmı kırmızı-menekşe renginde ve ince havuç görünümündedir. Toplanan yaprakları iyice yıkanır. Yukarıda anlatılan malzemeye pirinç yerine bulgur konur. Diğerleri aynidir. Malzeme konup sarılır ve tencereye dizilir. Örtecek kadar su konup tencere kapatılır ve ateşe vurulur. Kaynadıktan sonra kısık ateşte beş dakika daha pişmeye bırakılır. Bulgur daha erken açıldığı için süre 10 dakika daha kısa tutulur.Yoğurtla yenir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Pazı Yaprağı Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 14:26:00 +0000

Kesilen pazı yapraklan sıcak suya atılıp soldurulur. Sonra sap kısımları kesilip ayrılır. Yeşil yaprak kısmı belirli büyüklükte parçalara ayrılır. Hazırlanan malzeme ile doldurulup sarılır. Tencereye yatay olarak dizilir. Dolmaları örtecek kadar su dökülüp örtülür. Kaynamaya başladıktan sonra yarım saat da kısık ateşte pişmeye imkan verilir. Yoğurtla birlikte yendiği gibi salata ile de yenebilir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Domates Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 11:55:00 +0000

Orta boyda domatesler alınıp sap tarafları düzgün kesilir ve içleri oyulur. Önceden hazırlanan malzeme ile doldurulur. Malzeme dökülmesin diye kesilen parça ile örtülür. Tencereye dikey olarak dizilir. Yan seviyesine kadar su konur. Tencere kapatılır ve ocağa vurulur. Kaynamaya başladıktan sonra, yarım saat da kısık ateşte pişmesine zaman verilir. Yoğurtla yendiği gibi, mevsimlik salatalarla da yenir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Enginar (İnginar) Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 09:19:00 +0000

Kıbrıs’ta enginar, inginar veya gafgarıt diye bilinen sebze hep ayni bitkidir. Kış mevsiminde çıkar ve Mayıs ayına kadar bulunabilir.

Henüz kartlaşmamış inginarlar alınır. Kabukları en dıştan başlamak üzere, kabuklan içten dışa doğru kıvrılıp kırılır. Yapraklarının yaklaşık yarısı çıkarılınca kalanlar, keskin bir bıçakla enine kesilir. Kesilen yerde ortaya lifler çıkar. Bu lifler de bıçakla ayıklanır. Bütün bu işlemler yapılırken kişi ellerine limon sürer. Sürmezse elleri kararır. Temizlenen inginarlar da limonlu suya atılır.Atılmazsa onlar da kararır.

Ayıklama işlemi bitince inginarlar bir kez daha yıkanır ve önceden hazırlanan kıymalı malzeme ile doldurulur. Tencereye dikey olarak dizilir. İnginar dolmalarının üstüne kişi başına 5-6 tane de asma veya pazı dolması konur .Kişi başına bir inginar ve beş-altı yaprak dolması olarak hesabedilir. Bu işlem de bitince dolmaları örtecek kadar su dökülür. Üstleri örtülüp tencere kapatılır ve ocağa vurulur. Kaynamaya başladıktan sonra yarım saat da kısık ateşle pişmeye bırakılır. Ocak söndürüldükten sonra bir çeyrek de bekleme payı verilir ondan sonra yenir. Yoğurtla yendiği gibi karışık salata veya taze soğanla da yenir. Hangi şekilde yenirse yensin nefis bir tadı vardır. Ancak inginar dolması çatal-bıçakla yenmez, elle yenir. Önce en dıştaki kabuklan başlamak üzere tek tek kesilip elli kısmı ısırılır. Geriye kalanı bir tabağa konur. Kabuklar bitince ortaya pişmiş haliyle kıymalı malzeme çıkar .0 zaman da çatal bıçak alınır. Bir defa kıymalı malzeme, bir defa da enginarın etli kısmı kesilip yenir. Böylece yemeğin zevki tadılmış olur.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Biber Dolması

admin — Mon, 18 May 2009 06:51:00 +0000

Tatlı biberler (dolmalık biber) alınıp yıkanır. Sapın olduğu taraflar enine kesilir. Sonra hazırlanan malzeme ile doldurulur ve tencereye dizilir. Kesilen kısım, malzeme dökülmesin diye yerine konur. Bazı kişiler kesilen parçayı koymak yerine, biberleri tencereye dikey olarak dizerler. İşlem tamamlanınca dolmaları örtecek kadar su dökülür ve tencere kapatılıp ocağa vurulur. Kaynamaya başladıktan sonra kısık ateşte yarım saat daha pişmeye bırakılır. Ateşten alındıktan sonra bir çeyrek bekletilir. Ondan sonra yoğurtla yenir.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı