Geleneksel Kıbrıs İnşaatçılığında Taş

Kanlıköy’de taş ocağı. Geçmişte,toplumumuzda ‘mermer’ olarak bilinen ve alçı taşlarından yapılan yer karolarının hammaddesi ile alçı yapımında kullanılan taşların çıkarıldığı ocak, günümüzde çalıştırılmıyor. Kanlıköy, Lefkoşa 2006.

Ortaçağ ve Osmanlı döneminin belirgin yapı özelliklerini birlikte taşıyan bir bina. Sivri kemerler ve kesme kumtaşı örgüsüyle alt kat Ortaçağ’a; Ahşap iskeletli cumba, ahşap pencere başlıkları ve düzgün sıralı moloz kumtaşı örgüsüyle üst kat Osmanlı Dönemi’ne ait. Fotoğrafın solunda bugün Belediyeler Birliği olarak kullanılan Latin Başpiskoposluk Konağı, sağında ise Letkoşa’nın son üç kemerli evinden biri olan yapıdaki kemer izleri. Bina bugün retaurant-bar olarak kullanılıyor. Bina, Osmanlı kültürüne özgü, ihtiyacın öncelikle varolandan karşılanması mantığının sonucu olarak günümüze kadar yaşamıştır. Selimiye Meydanı kuzey cephe, orta bölüm. Letkoşa 2006.

Kıbrıs’a özgü duvar örgüsü ile yapılmış bir kır evi. Araziden toplanmış moloz taş ve kil çamuru ile düzgün yüzlü duvar örgüsü. Taş sıraları düzecinde değil ama , çizgisellik ve düşeylik sağlanmış. Taş aralarındaki boşluklar, yerel deyişle ‘felik’ adı verilen küçük taşlarla doldurulmuş. Boşluklar ahşap başlıklı; köşeler gelecekte yapılacağı düşünülen eklemeler için çıkıntılı bırakılmış. Karpaz 2006

Bir kamu binası kalıntısından ayrıntı. Farklı taşlarla karkas ve dolgu amaçlı değişik bir uygulama. Kesme kumtaşı ile karkas, çakıl taşı ile dolgu duvar yapılmış. Bina, İngiliz Dönemi yapıcılığının ilginç bir örneğidir. Zümrütköy, Güzelyurt 2006.

Bahçesi duvarla güvence altına alınmış bir kır evi. Evin yapımında kerpiç, bahçe duvarının yapımında araziden toplama moloz taş kullanılmış. Harç ise kil çamuru. Duvar üstünde yerel adıyla ‘babutsa’ (Mısır İnciri de denilen kakyüs meyvası). Muduyaka 2005

Bir köy evinden arta kalan sıra kemerler. Kemerlerde taş ayakta kalan duvarlarda kerpiç kullanılmış. Sıra kemerler, bulunduğu köyün genel karakteridir. Köyün bu özellikteki binaları giderek azalmakta veya işlevini yitirerek yok olacağı zamanı beklemektedir. Kemerler yerel malzeme olan alçı ile sıvanmıştır. Aynı binadan ayrıntı. İki kemer arasındaki ortak kolon ve üzerinde yer alan ağırlık azaltma boşluğu. Boşluk aynı zamanda köy yaşamında önemli yeri olan güvercinler için bir barınaktır. Alaniçi, Gazimağusa 2006

Dergiden alıntıdır.

Yazı ve Fotoğraflar: Hasan Erhan, Mimar.

“Geleneksel Kıbrıs İnşaatçılığında Taş” hakkında 1 yorum

  1. Resimlerimi ve yazılarımı aynen yayınladığınız ve ismimi belirttiğiniz için teşekkür ederim. Hasan Erhan (mimar)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir