Kıbrıs Mezeleri

Kıbrıs’ın tarihsel zenginliğini oluşturan farklı uygarlıklar, adanın sofra kültüründe de ilginç bir çeşitlilik yaratmıştır. Çok geniş bir yelpaze olarak incelenebilecek bu konunun başlangıç sayfası mezelerden oluşmaktadır. İngilizce’de starter veya appelizer, Fransızca’da hors d’oeuvre ve İtalyanca’da antipasti olarak adlandırılan mezelerimiz; hazırlanış, sunuluş ve eşlik ettiği yemekler ile içkilere bağlı bir zenginlik ve çeşitliliğe sahiptir. Davetli olduğunuz bir ev yemeğinde, yerel tatlar sunan bir lokantada, fakat özellikle meyhane / taverna kültüründe mezeler, sofranın vazgeçilmez zenginliğidir. Kıbrıs mezelerinin en önemli özelliği, hemen tamamında zeytinyağı, tuz ve limonun yer alması koşuludur.

Hazırlanış bakımından, sadece soyularak, dilimlenerek ya da çarşıdan alındığı şekliyle sunulan domates, salatalık, zeytin, peynirler, taze enginar, taze iç bakla, kereviz, turp, gullumbra ve çeşitli kuruyemişler başta gelir. Daha sonra çeşitli sebzeler ve salatalık malzeme, bazı küçük av kuşları, çeşitli otlar (gabbar, kaz ayağı, kaya koruğu vb.) ve başta ahtapot olmak üzere bazı deniz ürünlerinden ve bıldırcın yumurtasından yapılan ve hazırlanışında yoğunlukla sirke kullanılan turşular, meze sofralarının önemli elemanlarındandır.


Renga, ançuez,  sardelli  (sardalya),  ton balığı gibi kurutulmuş veya konserve deniz ürünleri yanında şamar ella (kurutulmuş tuzlu et), pastırma (sucuk), salamlar ve bolibif (dana eti konservesi), içki sofrasında ‘altlık’ yapmak için tadına bakılan hayvansal gıdalardır.

Tüm Kıbrıs mezeleri arasında özgünlüğü ve lezzeti bakımından sofranın krallığı hellim adlı yöresel özellikli peynirdir. Olduğu gibi tüketilebilir: ancak ızgarası (hellim gabira) ve tavası (hellim gavrılmış), birer harikasıdır.


Çeşitli haşlamalar da mezeler arasında önemli bir yer tutar. Kuru fasulye, patates, pancar, kuru bakla, kuru börülce, vb. Bu tür mezeleri tanımlarken ‘gaynanmış’ sıfatı kullanılır.


Kıbrıs mezeleri arasında limonla karıştırılmış, kıyılmış. maydanoz eklenmiş ya da humus haline getirilmiş haliyle tahinin de yaygın bir kullanım alanı vardır. Dolma veya sarmaların kıyma kullanılmadan. zeytinyağlı olarak hazırlanması, bu harika lezzetlere ‘yalancı’ adının yakıştırılmasına neden olmuştur. Bunlar arasında en ünlüleri asma yaprağı ve altın renkli kabakçiçeği ile yapılanlardır.

Kaynak,

Yazı: N. Nazif Bozatlı

“Kıbrıs Mezeleri” hakkında 1 yorum

  1. erkan manavoğlu

    Sayın Boratlı,
    Tanıtımınız iştah açıcı.
    Ekşi sıksın adlı mezeyi tarif eder misiniz?
    Ayrıca,meze olmamakla birlikte aşağıdaki Kıbrıs’a özgü yiyecekler
    hakkında beni aydınlatırsanız çok sevinirim.
    1)Gurani,Leymosun’da bürani,Köfünye’de durani denen pazı yemeği midir?
    2)Gurdolobohton nasıl bir yemektir?
    3)Tatari,bildiğimiz pirohu / tatar böreği midir?Tatar mantısı mıdır?Kelebek / fiyonk şeklinde bir makarna mıdır?
    4)Unnuri susam ve öğütülmüş harnıpla yapılan bir tatlı mıdır?Çerçelukya gibi pekmezle yenen bir tatlı mıdır?
    5)Bedmezli gulacık nasıl bir tatlıdır?
    6)Mahrun diye bir tatlı veya yiyeceğimiz var mıdır?
    Vereceğim zahmetler için şimdiden teşekkür ederim.
    Sevgi ve saygılarımla…
    Erkan Manavoğlu
    İstanbul

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir