Kıbrıs’a Bakış

‘Kıbrıs yetiskin-oyunlari’ etiketi

Bayram ve düğünlerin başlıca oyunudur. Oyuncu bir kadeh sudoldurur. Katlı bir mendili kadehin ağzına kapar ve su dolu kadehi tersçevirir. Usulca başına yerleştirir. Bu iş tamamlanınca hazır bekleyençalgıcılar hafiften başlayıp gittikçe hızlanan bir tempoyla çalmağa başlarlar.Oyuncu da bu tempoya uygun ritmik hareketlerle oynar, çeşitli figürler yapar.Çok hareketli bir oyundur. Çalgı bazan hafifler, oyuncu temposunu yavaşlatır,yere diz vurur veya tek ayağı üzerine çömelip diğer ayağını yere paralel gelecekşekilde öne uzatır. Bütün bunlar su dökülmeden yapılır. En sonunda çalgı anidendurur. Oyuncu da ayni anda durup kadehi düz gelecek şekilde eliyle alıpseyircileri selamlar. Böylece oyun sona erer.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Milli özellik gösteren oyunlar bunlardır. Oynamaları da insanı mahva değil selamete götürür. Köylerde çok revaçta olan oyunlardır. Başlıcaları , Arabiye, Çiftetelli, Kadeh Oyunu, Kartal Oyunu, Köroğlu, Mandala, Mendil Oyunu, Sirto ve Zeybektir.

İki kişi tarafından oynanır. Oyuncular çalgının ahengineuymuş oynarken çalgı aniden kesilir. Oynayanlar sorar:

-Neden çalmazsınızçalgıcılar?

–Para.. derler. Oyuncular çalgıcıların tepsisine para atar.

Çalgı başlar, oyun devam eder. Biraz sonra çalgıcılar genedurur. Ayni sorular sorulur ayni cevaplar alınır. Bu iş birkaç defatekrarlanınca oyuncular para yerine vaatlerde bulunmaya Makalenin tamamını oku »

Düğünlerde, bilhassa kına gecesi oynanır. Güvey kınalanıp köşesine çekildikten sonra içinde mumlar yanan kına tepsisi ortaya bırakılır.İsteyen kalkıp kınayı işler. İşte bu esnada iki kişi kalkar. Ellerinde birersopa vardır. Halk, kadın erkek halka şeklinde ve karışık oturur. Oyuncularsopaları baston gibi kullanır ama müziğin ahengine göre yürürler. Kemane ileudun temposuna uyarlar. Oyunculardan biri:

Mandala yavrum mandala,

Kömür da goydum mangala

Böyle oyun olur mu

Seni gidi budala? der.

Sopasını tüfek gibi kullanarak ötekini vurma taklidi yapar,öteki ise hem sözle hem de hareketle ona cevap verir. Bu birkaç defatekrarlanınca müziğin temposu değişir ve oyuncular da buna uyarak sirto adıverilen oyuna geçerler.

Oğuz M.Yorgancıoğlu ”Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Rumca bir kelimedir. Sıçrama atılma anlamlarına gelir. Niyebu isimle anıldığını sorduğum yaşlılar bu konuya tatmin edici bir cevapveremediler. Tahminime göre ani hareketlerle oynanmasından ileri gelir. Ve Rumlarda da Türklerde de oynanır. Kimdenkime geçtiği belli değildir. Kumlarda sirtaki adı ile anılır. Makalenin tamamını oku »