Yemekle İlgili İnanışlar ve Sözler

Türkler beslenmeye, dolayısıyla yemeğe çok önem verirler. Yemekle ilgili maniler, deyimler, atasözleri ve inanışları vardır.

Tanrı nimeti ekmeğe sonsuz hürmet beslerler.

Can boğazdaan gelir.

Ne yer ne yedirir.

Biri yer biri bakar gıyamet ondan kopar

Yemeyenin yeyicisi vardır.

Ekmeği bütün isler, köpeği da tok.

Yemek  buldun  ye,  iş  buldun  işle,  dayak buldun gaç.

Yeycekler da canına okusunnar.

Yemekde utanma olmaz.

Utanan aç galır.

Yarımdan  kesme, bütüne tokunma; Ye da utanma.

Tok olan gelsin, aç olan gaçsın (Şaka olarak söylenir, ters anlamdadır).

Yemek yerken gelenleri davet eden mani

Arpa egdim daşlığa

Güneş çığdı guşluğa

Buyurun eğmek yeylim

Dayanılmaz açlığa, der.

Yemeğe davet edilenler Afiyet olsun, ya, Ziyade olsun, derler.

Ekmeğin Önemi

Kıbrıs Türk köylüsü, yemeği ne olursa olsun her yemekte ekmek yer. Ekmek onun için kutsaldır. Ekmek yapmak için yoğrulan hamur cenabet birisi tarafından ellenirse ekmekler kabarmaz. Ekmekte (zehir hariç) pislik olmaz. Çünkü fırına giren ekmek pişene kadar yedi defa silkinir. Zararlı durumlardan kurtulur. Ekmeğin altı gereğince kızarmazsa buna “ekmekler yalınayak kaldı” der, ve böyle ekmek çıkaranı kınar. Yanık ekmek yemek sevaptır. Bunu yiyenler eğer bekarsalar aylıkçı ile, eğer evli iseler oğul / kızları aylıkçı ile evlenir inancı vardır. Ekmeğim bayat olanı makbuldür. Ekmeğin küllü olanım yemek sevaptır. Yiyenlere  gürbüzlük  verir,  yiyenler hasta olmaz. Ekmek yere atılmaz. Eğilinip konur. Yerdeki ekmek basılmaz, üzerinden atlanmaz. Görüldüğü  yerden  alınır, önce dudağa, sonra alına götürülür ve basılamayacak kuytu bir duvar dibi  veya oyuğa konur. İnsan oturmadan yerse doymaz. Çömeli ekmek yemek günahtır. Çünkü şeytanlar bütün yediklerini çekerler. Anne sofraya oturmadan, yemeğe başlanmaz. Yemeğe besmele ile başlanır. Doyduktan sonra Allah’a şükredilir.

Baf köylerinde şöyle bir şükür sözü vardır.

Allahım şükür olsun, hamdolsun.

Babamın kesesi da para dolsun, veya Yarabbim, nimetlerine bin şükür.

Oğuz M. Yorgancıoğlu “Kıbrıs Türk Folkloru” (2000) Kitabı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir